10/9/17

NHẬT BẢN THỜI TRUNG ĐẠI

Chương II
NHẬT BẢN THỜI TRUNG ĐẠI

Kamakura Bakufu (1185 - 1333).
1. Quá trình xác lập sự thống trị của Kamakura Bakufu.
- Từ giữa thế kỷ XII, trước những biến chuyển về chính trị và kinh tế ở Nhật Bản, thế lực của giới quân sự ngày càng có những ảnh hưởng mạnh mẽ trong xã hội.
- Do nắm được ruộng dất mà một bộ phận quan lại, quý tộc địa phương và cả những dòng họ võ sĩ có thế lực … đã tự trở thành các chúa đất lớn.
- Các tập đoàn võ sĩ (Bushidan) thâu tóm nhiều đặc quyền về kinh tế.
- Thêm vào đó, do có sức mạnh quân sự, nhiều võ sĩ đoàn đã tự mình vươn lên nắm vai trò về chính trị.
- Trách nhiệm lãnh đạo đất nước đang chuyển dần vào tay giới quân nhân.
- Thế lực của một số tập đoàn võ sĩ hết sức lớn mạnh.
- Dưới danh nghĩa bảo vệ quyền lợi cho Thiên Hoàng và những nhóm quý tộc triều đình, các tập đoàn võ sĩ đã có ảnh hưởng lớn đối với chính quyền trung ương và đe dọa trực tiếp địa vị chính trị của triều đình Kyoto cũng như giới quý tộc đối lập.
- Như vậy là, từ việc bảo vệ quyền lợi ở các địa phương, một số tập đoàn võ sĩ có thế lực nhất đã tự khẳng định địa vị của mình ở chính quyền trung ương và từ đó dẫn đến sự thay đổi cục diện chính trị ở Nhật Bản.
- Từng bước, ảnh hưởng của những võ sĩ đoàn đó đã vượt ra ngoài tầm kiểm soát của triều đình và trở thành các thế lực phong kiến quân sự hùng mạnh, thách thức vị thế kinh tế, chính trị của chính quyền trung ương.
- Vì vậy, đời sống chính trị ở Nhật Bản giai đoạn nửa cuối thế kỷ XII luôn bao trùm trong một bầu không khí tranh giành quyền lực hết sức quyết liệt giữa các tập đoàn quân phiệt.
- Sự hiện diện của các tập đoàn võ sĩ ở Kyoto và việc tham gia trực tiếp của họ vào đời sống chính trị đất nước là một đặc điểm nổi bật trong lịch sử Nhật Bản.
- Quá trình vươn lên nắm quyền lực về chính trị của đẳng cấp võ sĩ là hệ quả tất yếu của những chuyển biến kinh tế - xã hội của Nhật Bản.
- Vai trò lãnh đạo của đẳng cấp này cũng ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống xã hội, văn hóa và khuynh hướng phát triển của lịch sử Nhật Bản về sau.
- Sau khi giành được quyền binh trong tay mình, rút kinh nghiệm thất bại của họ Taira, Yorimoto xây dựng thế lực của mình ở Kamakura (1185) thay vì ở Kyoto, thiết lập chính quyền của giai cấp vũ sĩ (samurai) đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản.
- Sau khi giành được địa vị thống trị của mình vào năm 1185, đẳng cấp võ sĩ đã liên tục giữ vai trò là lực lượng lãnh đạo ở Nhật Bản trong vòng 7 thế kỷ và trở thành đẳng cấp trung tâm của xã hội.
- Nhiều nhà nghiên cứu đã lấy năm 1185 là năm mà họ Minamoto giành được quyền lục thục tế ở Nhật Bản hoặc năm 1192, tức là năm mà Yorimoto được Thiên Hoàng phong chức Chinh di đại tướng quân (Sei tai shogun) làm mốc khởi đầu cho thời kỳ phát triển của chế độ phong kiến ở Nhật Bản. 
- Mặt khác, nối tiếp truyền thống từ những đời trước Yoritomo để nguyên triều đình Thiên hoàng ở Kyoto, và trên nguyên tắc là Shogun (tướng quân; tên tắt của Seii taishogun: Chinh di đại tướng quân, chức triều đình phong cho vị thống lĩnh quân đi chinh phục những người “rợ” như Ainu), phục vụ dưới quyền Thiên hoàng và do Thiên hoàng bổ nhiệm (1192).
- Tuy nhiên, trên thực tế Shogun là người có nhiều quyền hành nhất trong nước.
- Mục tiêu thực tiễn của chính quyền Yoritomo thiết lập tại Kamakura là kiểm soát và điều hành giai cấp vũ sĩ, nói một cách khác là để giải quyết việc nhà của mình.
- Bởi lẽ samurai, những “bộ hạ” của Yoritomo, còn được gọi là gokenin (kenin là gia nhân: người nhà, go: là tiếng lễ phép).
Tình hình kinh tế
Tình hình xã hội
2. Cơ cấu hai chính quyền thời Kamakura
- Dựa vào danh vị Tướng quân mà Thiên hoàng ban cho, Yorimoto đã bắt tay ngay vào việc thiết lập một bộ máy hành chính theo kiểu quân sự trên toàn quốc.
- Theo đó, Shogun là người có cương vị cao nhất, đảm đương trọng trách bảo vệ đất nước và Thiên hoàng.
- Yoritomo tổ chức một guồng máy chính quyền khá đơn giản gồm 3 bộ phận chính yếu:
-  (1) Samurai - dokoro, cơ quan cai quản Samurai;
-  (2) Kan-dokoro, cơ quan xử lý tất cả các vấn đề hành chánh,
- (3)  Monchujo, toà án nghiên cứu, điều tra và xét xử tố tụng, tranh chấp đất đai giữa các samurai.
- Ở địa phương, Yoritomo bổ nhiệm một shugo (chủ hộ) cho mỗi vùng và một jito (địa đầu) cho mỗi shoen.
- Shugo có phận sự kiểm soát samurai trong vùng của mình, và jito có trách nhiệm chủ yếu là quản lý đất đai và trưng thâu thuế má.
- Guồng máy của chính quyền Kamakura tuy đơn giản nhưng có hiệu suất cao, dân chúng dần dần xem chính quyền này là chính quyền trung ương thay vì triều đình thiên hoàng ở Kyoto.
- Sau khi Yoritomo chết, quyền bính vào trong tay của Hojo Tokimasa, cha vợ của Yoritomo.
- Tokimasa đứng lên làm Shikken (chấp quyền) trông nom công việc.
- Chính nhờ vậy nên chính quyền Kamakura không chút suy yếu.
- Sau khi Tokimasa chết, con cháu của ông ta là Yoshitoki, Yatsutoki và Yoritoki lần lượt kế thừa chức vụ Shikken.
- Người nào cũng nổi tiếng là thông minh và quả cảm, được dân chúng rất mực mến phục.
- Sự tồn tại song song của hai chính quyền là một điểm đáng chú ý trong lịch sử Nhật Bản.
- Bởi lẽ trong suốt gần 700 năm, từ khi Yoritomo thành lập chính quyền Kamakura cho đến khi chính quyền Tokugawa (chính quyền của giai cấp vũ sĩ cuối cùng) bị lật đổ năm 1868.
- Từ đó, nước Nhật có hai chính quyền: chính quyền của thiên hoàng ở Kyoto và chính quyền của giai cấp vũ sĩ đứng đầu là Shogun, thường được gọi là Bakufu (Mạc phủ; mạc: là cái lều, phủ là chính phủ, có nghĩa là đại bản doanh của chính quyền quân sự).
- Sự tồn tại “lưỡng đầu chế” làm cho người Nhật thiên về tư duy nhị nguyên van từ nhị nguyên có thể phát triển dễ dàng tư duy đa nguyên.
- Khi đối đầu với phương Tây, người Nhật có thái độ ôn hòa hơn, dễ chấp nhận cải cách hơn.
- Điều này có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của lịch sử Nhật Bản sau này.
3. Văn hóa thời Kamakura.
Vào thời Kamakura, cùng với sự xuất hiện của những dòng văn hóa mới thì sự giao lưu giữa các vùng văn hóa là một điểm đáng chú ý.
-       Dưới tác động của một cơ chế chính trị thống nhất, lần đầu tiên ở Nhật Bản, sự khác biệt về văn hóa, tập quán, ngôn ngữ ….giữa các địa phương đã phần nào được thu hẹp.
-       Việc duy trì những quan hệ thường xuyên với một số quốc gia láng giềng Châu Á cũng góp phần không nhỏ làm phong phú thêm đời sống văn hóa Nhật Bản thời kỳ này.
-       Về văn hoá, sự xuất hiện của giai cấp vũ sĩ trên vũ đài chính trị đã đem lại một luồng gió mới trên mọi mặt: tôn giáo, mỹ thuật, văn nghệ, và các sinh hoạt hàng ngày.
-       So với nền văn hoá của giai cấp quý tộc trước đó thì nền văn hoá của giai cấp vũ sĩ có vẻ thô thiển, thiếu trang nhã, nhưng lại rất mới mẻ, đầy sức sống, và hấp dẫn.
-       Một trong những điểm nổi bật của văn hoá Kamakura là sự phổ biến của Phật giáo trong quần chúng.
-       Cùng với Phật giáo, sự thức tỉnh của một số tôn giáo thời kỳ này là sự thể hiện sinh động nhu cầu và tình cảm tôn giáo của những tầng lớp xã hội mới ở Nhật Bản.
-       Việc đề cao Phật giáo và coi đó là chỗ dựa tâm lý, tư tưởng của đẳng cấp võ sĩ còn xuất phát từ nhận thức về vai trò và vị thế của tôn giáo này trong đời sống chính trị ở Nhật Bản.
-       Sau nhiều năm loạn lạc, đói kém, thiên tai cuối thời Heian, con người cảm thấy thế cuộc quá nhiều vật đổi sao dời.
-       Họ cảm nhận sự “vô thường”của cuộc sống nên có khuynh hướng tìm cách giải thoát. )
-       Đó là bối cảnh cho sự xuất hiện của nhiều phái Shin Bukkyo (tân Phật giáo) trong thời Kamakura như Jodo (Tịnh độ), Jodo Shinshu (Tịnh độ chân tông), và Hokke (Pháp hoa).
-       So với hai phái Tendai và Shingon, việc giảng dạy kinh kệ và cách thức tu hành của các phái này rất giản đơn.
-       Bắt đầu từ thời Kamakura, Phật giáo thoát ly khỏi giai cấp quý tộc, và đi sâu vào quảng đại quần chúng.
-       Ngoài các phái trên còn có Zen (thiền), đặc biệt phổ biến trong giai cấp vũ sĩ mặc dầu Zen đã được truyền sang Nhật Bản từ mấy thế kỷ trước
-       Vào thời Kamakura hai nhà sư Eisai (Vinh Tây 1141-1214) và Dongen (Đạo Nguyên; 1200-1253) du học Trung Quốc về và lần lượt thành lập hai phái thiền Rinzai (Lâm tế 1194) và Soto ( Tào động; 1227).
-        Phái Soto chú trọng về Zazen (toạ Thiền: ngồi thiền).
-        Phái Rinzai đặc biệt xem Koan (công án: những vấn đề vô nghĩa đề ra để đưa người tu luyện ra khỏi tập quán suy luận bằng tri thức để lãnh hội bản chất sự vật trực tiếp bằng trực giác).
-       Đó là phương thức để đạt satori (ngộ: thể nghiệm ban đầu của Đức Phật).
-       Zen có sức thuyết phục lớn đối với giai cấp vũ sĩ bởi lẽ Zen xem nhẹ trí thức và kinh sách, chỉ chú trọng đến trực giác.
Cách luyện tập Zen đơn giản chỉ cần có ý chí quyết tâm, phù hợp với bản chất mộc mạc, thiên về hành động của con người vũ sĩ.
Thời đại Edo (1603 - 1868)
4. Quá trình xác lập sự thống trị của Tokugawa.
- Sau khi chiến tranh Onin kết thúc, từ cuối thế kỷ XV, Nhật Bản lại trải qua một thời kỳ với nhiều cuộc chiến tranh tàn khốc giữa các lãnh chúa để tranh giành đất đai và quyền lực.
- Lịch sử gọi đó là thời kỳ chiến quốc (Sengoku jidai).
- Khác với cuộc nội chiến Onin, vào thời Sengoku, cuộc xung đột giữa các thế lực phong kiến Nhật Bản đã mở rộng trên phạm vi cả nước.
- Chiến tranh đã cuốn hút tất cả mọi tầng lớp xã hội lao vào những cuộc tàn sát kéo dài hơn một thế kỷ.
- Trước hết, cục diện chiến tranh đã khiến cho nhiều tạp đoàn võ sĩ tự cố kết thành những tổ chức quân sự, chính trị vững chắc.
- Đến giữa thế kỷ XVI, một khuynh hướng thống nhất đã bắt đầu xuất hiện ở Nhật Bản với sự hình thành của một liên minh quân sự mà đứng đầu là Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi và Tokugawa Ieyasu.
- Do quy mô ngày càng mở rộng của chiến tranh, các Daimyo đều nhận thấy không thể tồn tại một cách độc lập và họ phải tìm cách liên minh với nhau.
- Từ một lãnh chúa nhỏ ở Owari, đến năm 1568, Oda Nobunaga đã trở thành một võ tướng hùng mạnh ở Kyoto.
- Ông được coi là người bảo vệ an ninh cho Hoàng gia và là thế lực quân sự giữ vị trí đối trọng với Mạc phủ
- Trên con đường vươn tới quyền lực, cùng với những biện pháp chính trị và quân sự cứng rắn để laọi trừ các đối thủ, Oda cũng sớm nhận ra sức mạnh của một số cơ sở tôn giáo, mà thực chất là những tập đoàn phong kiến lớn, đối với những mưu toan chính trị của mình.
- Sau cái chết của Oda Nobunaga, trong số các đồng minh thân tín, nổi lên vai trò của Toyotomi Hideyoshi
- Vào thế kỷ XVI, sau khi Toyotomi Hideyoshi qua đời, Tokugawa Ieyasu với tư cách là lãnh chúa mạnh nhất đã nhanh chóng vươn lên trở thành lực lượng chính trị trung tâm ở Nhật Bản.
- Và, với thắng lợi trong trận Sekihara năm 1600, ông đã thâu tóm được quyền lực thực tế về tay mình.
- Vì Tokugawa Ieyasu sinh ra cùng thời với Oda Nobunaga và Toyotomi Heyoshi nhưng được thừa hưởng những thành quả của hai người này để lại nên có ý kiến xem Ieyasu bất quá là người may mắn được ăn cái bánh do Nobugana đã nhồi bột và Hideyoshi đã hấp chín.
- Ieyasu có may mắn thật, nhưng nói như vậy thì chưa đánh giá đúng mức nhân vật lịch sử đã mở đầu chính quyền Tokugawa bakufu kéo dài trong hơn 250 năm.
- Trước khi nói đến cơ chế chính trị và xã hội mà Ieyasu đã thiết lập tại Edo (Giang hộ, tức Tokyo bây giờ; vì vậy Tokugawa bakufu còn được gọi là Edo bakufu), thiết tưởng nên nhìn qua con người Ieyasu .
- Vì cá tính của ba nhân vật lịch sử Nobunaga, Hideyoshi, và Ieyasu rất khác nhau nên người đời có câu ví như sau: “Giả thử có con chim cu không kêu, nếu đưa cho Nobunaga thì ông ta sẽ giết con chim đó, nếu vào tay Hideyashi thì ông ta sẽ làm cho con chim kêu, nhưng nếu giao cho Ieyasu thì ông ta sẽ đợi cho đến lúc con chim kêu”.
- Câu này nói lên một phần nào lý do Ieyasu là nguời chiến thắng cuối cùng trong cuộc tranh hùng tranh bá giữa bao nhiêu vũ tướng đa tài đa trí khác, đồng thời cũng cho thấy cá tính đó đã thể hiện như thế nào qua những chính sách đo lường cặn kẽ, có kế hoạch lâu dài của nhà quân sự kiêm chính trị có một không hai trong lịch sử Nhật Bản này.
- Năm 1600, Ieyasu đánh tan liên minh của những daimyo này ở Shekigahara, giữa Nagoiya và Kyoto bây giờ.
- Để hợp thức hóa uy quyền của mình, Ieyasu nhờ triều đình thiên hoàng ban chức Shogun (1603), bắt đầu thời kỳ Tokugawa bakufu kéo dài cho đến năm 1868.
5. Những biện pháp của chính quyền Tokugawa để kiểm soát tầng lớp võ sĩ samurai
- Rút kinh nghiệm từ Nobunaga và Hideyoshi (con cháu của hai người này đều không được thừa kế), Ieyasu muốn xây dựng một thể chế có thể tồn tại lâu dài sau khi mình chết.
- Thêm vào đó trước khi Ieyasu lên nắm chính quyền nước Nhật đã trải qua một cuộc nội chiến lâu dài hơn một thế kỷ, bởi lẽ đó mục tiêu chính yếu của Ieyasu là tái thiết lập hoà bình và an ninh, đối nội cũng như đối ngoại.
- Trên thực tế chế độ Tokugawa bakufu kéo dài hơn 250 năm, và trong suốt thời gian này nội loạn hầu như không có, nước Nhật đã hưởng một thời thanh bình có lẽ lâu dài nhất trong lịch sử các dân tộc thế giới.
- Nhưng ta cũng phải nhận thức rằng hoà bình này chỉ thực hiện được do chính quyền Tokugawa đối với bên ngoài thì thi hành chính sách sakoku (toả quốc:bế quan toả cảng), và đối với dân chúng trong nước thì áp dụng những biện pháp có khi quá ư khắt khe và cứng rắn.
- Ieyasu tổ chức một thể chế chính trị dựa trên sự hiện diện song song của hai guồng máy bakufu đứng đầu là shogun Tokugawa ở trung ương (Edo) và các daimyo cai trị khoảng 265 han (phiên: lãnh địa) ở địa phương.
- Tổ chức chính trị này do đó thường được gọi là chế độ bakuhan ( mạc phiên; baku: viết tắt của chữ bakufu).
- Dựa trên tiêu chuẩn là ai đã đứng về phía mình trước khi trận Sekigahara (1600) kết thúc, Tokugawa chia các daimyo ra như sau:   
+ Shimpan (thân phiên: gồm các daimyo có liên hệ với họ Tokugawa),          
+ Fudai daimyo (fudai: phổ đại; nững daimyo đã là đồng minh của Tokugawa trước 1600)
+ Tozama daimyo (tozama: ngoại phiên; những daimyo chống lại Ieyasu trước 1600, và chỉ thần phục sau khi thua trận).
- Những daimyo của shimpan (khoảng 23) và fudai (khoảng 145) được Tokugawa tin cậy, còn những tozama daimyo (khoảng 97) thì tuy được Tokugawa đối đãi đúng nghi lễ nhưng không được tin cậy.
- Những tozama daimyo này- đặc biệt Chosu và Satsuma- do đó bất mãn với chính quyền bakufu, và khoảng hơn 250 năm sau đã đóng vai trò chính yếu trong vận động lật đổ Tokugawa bakufu đưa đến Minh Trị Duy Tân.
- Cũng cần nói thêm rằng dẫn đầu các shimpan là 3 han: Mito, Owari, và Kii (thường được gọi là gosanke: ngự tam gia: tức là ba nhà lớn) do con trai của Ieyasu cai quản.
- Ba han này án ngữ những địa thế chiến lược để phòng vệ Edo, đồng thời cũng là nơi chọn người nối dõi làm shogun trong trường hợp trung ương không có người kế thừa.
- Đến thời Tokugawa Iemitsu ( Đức xuyên Gia quang; 1604-1651), shogun thứ 3, thì cơ sở chính quyền Tokugawa xem như hoàn tất.
- Năm 1615 chính quyền Tokugawa ban hành bộ luật Bukeshohatto (Vũ gia chư pháp độ được sửa đổi năm 1635) để kiểm soát các daimyo.
- Bộ luật này có các khoản chính như sau: cấm các daimyo xây thêm thành quách, nếu cần tu sửa thì phải có sự đồng ý của bakufu; cấm các daimyo trở thành thông gia (gả con cho nhau) hay kết nghĩa đồng minh; luật lệ hoá chế độ sankin kodai (tham cần giao đại).
- Ngoài ra, bắt buộc các daimyo phải để vợ con ở Edo làm con tin, và các daimyo cứ sau mỗi năm ở han của mình phải lên Edo túc trực một năm; cấm đóng tàu lớn.
- Chế độ sankin kodai trên thực chất đòi hỏi các daimyo phải xây hai tư dinh, một ở quê nhà của mình và một ở Edo, đồng thời các daimyo và gia nhân của họ cứ mỗi năm lại phải đi lên về Edo liên tục.
- Theo ước lượng thì chi phí để áp dụng chế độ sankin kodai chiếm khoảng một phần tư cho đến một phần nửa chế độ ngân sách hàng năm của mỗi daimyo, làm các daimyo dầu muốn cũng không còn sức để chống lại bakufu.
- Mặt khác chế độ sankin kodai cũng có những kết quả tích cực: muốn có tiền mặt để đi lên về Edo, các daimyo phải khuyến khích tăng gia sản xuất nông sản và các mặt hàng có thu hoạch cao, do đó nông nghiệp được phát triển; và với sự đi về của các daimyo và gia nhân (có khi mỗi đoàn có đến 1000 người), mạng lưới giao thông, chợ búa, hàng quán, ngân hàng,v.v... ngày càng được mở mang.
- Dĩ nhiên cũng nhờ đó mà tính chất đồng nhất về văn hoá trí thức của nước Nhật cũng được gia tăng rất cao so với các nước khác cùng thời.
- Đối với triều đình thiên hoàng ở Kyoto, chính quyền Tokugawa tiếp tục thi hành chính sách của những đời shogun trước, một mặt nâng cao uy tín của thiên hoàng, một mặt tìm cách kiểm soát và tác rời thiên hoàng với các daimyo nhằm phòng ngừa các daimyo có thể nhờ thế lực thiên hoàng để chống lại mình.
6. Chế độ Mibun - Sĩ Nông Công Thương trong thời Edo
- Để ổn định chính trị, chính quyền Tokugawa dựa trên quan niệm xã hội của Khổng giáo chia các giai tầng xã hội ra bốn thành phần: sĩ, nông, công, thương (shi, no, ko, sho).
- “Sĩ” đây là vũ sĩ, tức là Samurai, khác với Trung Quốc (và Việt Nam, Sĩ có nghĩa là sĩ phu, tức là những người trí thức.
- Chỉ có tầng lớp vũ sĩ mới có đặc quyền dùng tên có họ (myoji: miêu tự) và đeo kiếm (taito: đái đao), hai thanh: một dài một ngắn.
- Hai thanh kiếm này dần trở thành biểu tượng của linh hồn người vũ sĩ.
- Giai cấp vũ sĩ chiếm từ 6% đến 10% của toàn dân số ( khoảng 30% dưới thời Tokugawa), có quyền chém tại chỗ thường dân nào vô lễ. )
- Đương thời có câu “Hana wa sakura no ki hito wa bushi” tức là “Hoa thì có hoa anh đào , người thì có người vũ sĩ”. Điều đó nói lên đặc quyền của giai cấp vũ sĩ trong xã hội Tokugawa.
- Vũ sĩ được chia làm nhiều bậc cao nhất và đương nhiên là Tokugawa shogun.
- Gia thần của shogun có daimyo (đại danh), hamamoto  (kỳ bản), gokenin (ngự gia nhân).
- Dưới daimyo và hanamoto thì có baishin (bồi thần) , thấp nhất là kachi (đồ sĩ) và ashigaru (túc khinh).
- Vũ sĩ nào mất chủ, hay nói nôm na là thất nghiệp, gọi là ronin (lao nhân hay lãng nhân).
- Nông dân, giai cấp thứ hai, chiếm vào khoảng 80% dân số.
- Tuy được coi trọng hơn công và thương nhưng trên thực tế nông dân chịu số phận hẩm hiu hơn cả.
- Nông dân phải cung cấp thóc gạo và những nông sản khác cho giai cấp vũ sĩ. Thuế má nặng nề trung bình từ 40% đến 50% lượng thu hoạch.
-  Tình cảnh khốn khổ của nông dân được thể hiện qua lời nói sau đây, tương truyền đi từ miệng của một quan chức hứu trách đương thời: “Nông dân cũng giống như hạt mè, càng ép càng ra nước”. Ngoài ra nông dân còn bị trưng dụng đi làm lao dịch khi có yêu cầu.
 - Tầng lớp thương có địa vị thấp nhất trong xã hội, thấp hơn cả công, bởi lẽ quan niệm Khổng giáo khinh thị người làm tiền, và theo chính sách trọng nông giai cấp này chỉ mua qua bán lại chứ không sản xuất.
- Trên thực tế sự phân biệt giữa công và thương không rõ lắm, hai giai cấp này thường được gọi chung là chonin (đinh nhân: tức là kẻ chợ).
- Chonin chiếm khoảng từ 6% đến 7% dân số, sinh sống ở các đô thị dần dần trở nên giàu có và có thế lực; ngày càng có ảnh hưởng đến đời sống kinh tế và văn hoá của cả nước.
- Mặc dù khinh thị người buôn bán, tầng lớp vũ sĩ phải dựa vào họ trong các nghiệp vụ kinh tế: chuyên chở gạo và các nông sản khác ra thị trấn, làm người môi giới và đổi tiền để bán các sản phẩm địa phương, v.v... Bởi vậy một số thương gia trở thành triệu phú, đặt nền móng cho những hãng buôn lớn sau này.
- Ngoài bốn giai cấp chính thức còn có một số người, khoảng 38 vạn vào cuối đời Tokugawa, bị xem như semmin (tiện dân: người thấp hèn, ti tiện, còn được gọi là eta: uế ta, có nghĩa là dơ bẩn, hay hinin: phi nhân, không phải là người.

- Tổ tiên của họ có lẽ là những người đã thất trận trước khi Tokugawa lên nắm chính quyền, hoặc giả những người làm các nghề không được kính trọng như buôn bán thịt hay đồ da. 

2/9/17

Thành tựu văn hóa thời Heian 794-1192.

Thành tựu văn hóa thời Heian 794-1192.
- Mặc dù văn hóa Nhật Bản trong những năm đầu thời Heian về cơ bản vẫn chịu ảnh hưởng của văn hóa Đường nên được gọi chung là văn hóa Đường phong.
- Nhưng đây chính là thời kỳ các ảnh hưởng ngoại lai dần dung hợp với các yếu tố văn hóa bản địa để chuẩn bị cho sự ra đời của một nền văn hóa Nhật Bản đặc sắc.
- Thời kỳ này, văn học Hán vẫn được coi là một môn học quan trọng.
- Hệ thống các trường Đại học và Quốc học của nhà nước đã trở nên lạc hậu.
- Thay vào đó các trường tư thục có cả thư viện và ký túc xá được giới quý tộc và các gia đình khá giả tín nhiệm gửi con cháu theo học.
- Trong suốt gần 4 thế kỷ thời Heian, văn hoá Nhật Bản chủ yếu là văn hóa của giai cấp quý tộc trong triều đương thờ.
- Đó là các hình thức lễ nghi, trang phục, và các thú tao nhã.
- Họ thích làm thơ waka (Hoà ca: Thơ làm theo lối Nhật, phần lớn là Tanka, tức là đoản ca, mỗi bài có 5 hàng và 31 chữ, đặt theo thứ tự 5-7-5-7-7) để nói lên tình cảm của mình đối với cảnh đẹp của thiên nhiên, lòng sùng kính thần thánh, hay để tỏ tình với người yêu.
- Nhiều tác phẩm văn học xuất sắc phần lớn là do phái nữ, viết bằng chữ kana (giả danh: chữ viết thảo, dựa theo âm của chữ Hán để diễn tả tiếng nói của người Nhật) có tầm mức quốc tế được sáng tác trong thời kỳ này.
- Hai tác phẩm nổi tiếng nhất trong đó là Genki monogatari (Truyện kể về Genki) của Murasaki Shikibu (978-1016?) và Makura no soshi (Cuốn sách gối đầu) của Sei Shonagon (thế kỷ thứ X và XI).
- Phái nam hồi đó rất chú trọng việc trau dồi chữ Hán, xem đó như là đặc quyền của họ, nên thích diễn đạt theo môi trường ngôn ngữ này, do đó phái nữ thường bị ngăn cản không cho học chữ Hán vô hình chung chiếm ưu thế trong việc sáng tác bằng chữ Kana.
- Nói về tôn giáo, đạo Phật trong thòi Heian có hai phái chính: hai phái này được đưa vào Nhật Bản do hai nhà sư nổi tiếng: phái Tendai do Saicho (Tối trừng, 762-822, còn có tên là Dengyo Daishi: Truyền giáo đại sư) và phái Shingon do Kukai (Không hải, 774-835, còn có tên là Kobo Daishi: Hoằng pháp đại sư) .
- Tuy vậy, vào thời Heian đạo Phật vẫn chưa được truyền bá rộng rãi, phái Tendai thường chỉ được phổ biến trong những người thuộc dòng họ của thiên hoàng và tín đồ của phái Shingon chỉ giới hạn trong giai cấp quý tộc.
- Lúc này, ở Nhật Bản, quá trình dung hợp giữa Phật giáo và Thần đạo (Shinbutsu Shugo), vốn đã bắt đầu từ cuối thời Nara, càng diễn ra mạnh mẽ.
- Đức Phật và các vị Bồ Tát được coi là hiện thân của các vị thần.
- Trong khuôn viên của Thần xá dựng thêm chùa gọi là Jin guji (Thần cung tự), còn có các chùa thờ thêm thần gọi là Chinshujin (Thần trấn thủ).
- Mỹ thuật Phật giáo cũng chịu nhiều ảnh hưởng của Mật giáo.
- Kỹ thuật điêu khắc Ichiboku Zukuri (Nhất mộc tạo, tức là tạc tượng trên một khúc gỗ) trở nên phổ biến.
- Các bức tranh thể hiện thế giới theo quan niệm Mật giáo (Mandala) ở chùa Shingo (Thần hộ), tranh Bất động minh vương (sứ giả của Phật Tổ Như Lai)… là các tác phẩm tiêu biểu của nghệ thuật hội họa thời kỳ này.
- Nghệ thuật Thư đạo được truyền vào từ Trung Quốc được triều đình và giới sư tăngc ao cấp tiếp nhận hào hứng.

Tình hình kinh tế - xã hội thời Heian 794-1192.

Tình hình kinh tế - xã hội thời Heian 794-1192.
- Pháp chế thời Heian cũng có nhiều thay đổi so vời thời Nara.
- Nếu thời Nara, khái niệm Ritsu (luật) chỉ những quy định pháp lý mang tính hệ thống, tương đương với luật hình sự hiện nay, còn Ryo (lệnh) chỉ những quy định pháp lý cụ thể hơn trong các lĩnh vực hành chính, dân sự, tố tụng…
- Đến thời Heian xuất hiện các quy định mới là Kyaku (cách) và Shiki (thức).
- Kyaku là điều luật mới đã được chỉnh lý, bổ sung thêm, còn Shiki chỉ các quy định cụ thể.
- Một trong những cải cách Taika tiếp thu từ Trung Quốc là chủ trương ban điền.
- Chủ trương này tuy nhiên không được thực thi hết mức vì uy quyền của Thiên Hoàng ngày càng suy giảm, đất đai ngày càng vào trong tay của giai cấp quý tộc và các chùa chiền.
- Từ giữa thế kỷ thứ VIII, với sự khuyến khích của triều đình, công cuộc khai khẩn ruộng đất hoang đã diễn ra trong cả nước.
- Ruộng khẩn hoang từ cuối thời Nara sang đầu thời Heian gồm sắc chỉ điền (ruộng chỉ khẩn hoang theo sắc chỉ của Thiên hoàng bằng lao dịch của bách tính),  ruộng do chùa xã lớn, quý tộc, quan lại và địa chủ thuê nông dân khai khẩn và ruộng do nông dân tự khai hoang.
- Dưới thời Fujiwara và thời Viện chính, tình hình ruộng đất ở Nhật Bản có nhiều thay đổi.
- Pháp hoàng, quý tộc và các chùa lớn ở kinh đô trở thành chủ sở hữu của những vùng đất rộng lớn gồm một hoặc vài tỉnh và được gọi là Chigyo kokushu (chi hành quốc chủ), nắm toàn quyền cai trị và thu hoa lợi của vùng.
- Các gia thần, cận thần của họ được cử xuống điều hành các địa phương với tư cách là quốc ty hay lãnh chủ.
- Những đất tư này gọi là Shoen (Trang viên), không chịu đóng thuế, ngày càng trở thành độc lập với chính quyền của trung ương về kinh tế cũng như chính trị.
- Thường dân ngày càng phải lệ thuộc vào Shoen, nhờ Shoen che chở, bao bọc.
-  Nói một cách khác, dân chúng dần dần xem Shoen là đối tượng để phục vụ thay vì chính quyền trung ương.
- Trong khi đó,  các Shoen vũ trang cho con cháu trong gia đình và các người phục vụ, dạy họ các môn võ nghệ, mở đầu sự hình thành của giai cấp Samurai (vũ sĩ).
  - Thế lực samurai đi từ địa phương, tiến dần về kinh thành (Kyoto) bởi lẽ quý tộc trong triều đình nhờ samurai giúp đỡ để bảo vệ quyền lợi của họ trong các cuộc tranh chấp nội bộ.
- Vào giữa thế kỷ thứ 12, tranh chấp trong triều về vấn đề kế tục ngôi thiên hoàng đã đưa hai họ samurai lớn nhất là Minamoto (còn gọi là Genji, có căn cứ ở vùng đồng bằng Kanto) và Taira (còn gọi là Heike, có địa bàn thế lực ở vùng cận biển Seto) vào thế đối lập, mỗi bên ủng hộ một phái.
- Họ Taira lúc đầu thắng thế, Taira-no-Kiyomori (1118-1181) nắm quyền bính trong triều và tự phong cho mình làm Daijo daijin, chức vị cao nhất trong triều đình.
- Samurai ở địa phương đặc biệt ở vùng Kanto, vốn bất mãn với quý tộc trong triều, ủng hộ Minamoto-no-Yoritomo- người con trai còn sống sót của dòng họ Minamoto-chống lại Kiyomori.
- Phân tranh giữa hai dòng họ Minamoto và Taira kéo dài trong 6 năm, cuối cùng Yorimoto đánh họ Taira trong trận thuỷ chiến ở Dan-no-ura, gần Shimonoseki ngày nay.

BỘ MÁY NHÀ NƯỚC VÀ VĂN HÓA THỜI NARA

Cơ cấu bộ máy nhà nước thời Nara 810-894.
- Thời Nara còn được gọi là thời đại quý tộc (Kuge: công khanh) vì trong khoảng thời gian này giai cấp quý tộc chi phối đời sống chính trị và văn hoá của cả nước.
- Thành phần của giai cấp quý tộc là con cháu của những thị tộc có quyền thế từ những đời trước.
- Bộ máy chính quyền trung ương gồm hai cơ quan chính là Jingikan (Thần kỳ quan, chăm lo việc tế lễ Shinto) và Daijokan (Thái chính quan, gồm 8 bộ, đảm đương chính sự).
- Trên thực tế, hai vai trò chính trị và tế lễ được coi trọng như nhau và quan hệ mật thiết.
- Triều đình Nara được chia làm 8 bộ, thay vì 6 bộ của nhà Đường.
- Đứng đầu 8 bộ đó là Daijokan (Thái chính quan), trực thuộc 3 vị đại thần: Daijo Daijin (Thái chính đại thần), Sadaijin (Tả đại thần) và Udaijin (Hữu đại thần).
- Dưới họ là các Dainagon (Đại nạp ngôn).
- Các chức vụ này do quý tộc cao cấp đảm nhiệm.
- Song song với Daijokan có Jingikan (Thần kỳ quan, thần kỳ: trời đất, gọi chung các vị thần) lo việc tế lễ Shinto.
- Tám bộ trực thuộc Daijokann do Sabenkan (Tả biện quan) và Ubenkan (Hữu biện quan) trực tiếp quản lý.
- Sabenkan phụ trách bốn bộ gồm: Trung vụ tỉnh, thức bộ tỉnh, tri bộ tỉnh, dân bộ tỉnh.
- Ubenkan phụ trách bốn bộ gồm: Binh bộ tỉnh, hình bộ tỉnh, đại tàng tỉnh, cung nội tỉnh.
- Ngoài ra, còn có Shonagon (Thiếu nạp ngôn) trong Daijokan là cơ quan trực tiếp hầu cận Thiên Hoàng.
- Độc lập với Daijikan là hai cơ quan Danshondai (Dân chính đài) chuyên giám sát các quan lại và oeifu (ngũ vệ phủ) bảo vệ Hoàng thất và kinh thành.
- Vùng lân cận kinh thành được gọi là Kinai (kỳ nội).
- Kinai gồm 5 Kuni (quốc, tức tỉnh) là Yamato, Yamashiro, Settsu, Kwachi và Izumi.
- Ngoài ra, cả nước được chia thành 7 Do (đạo) là Tokai, Tosan, Hokuriku, Sanyo, Sanin, Nankai và Seikai.
- Mỗi Do lại gồm nhiều Kuni.
- Ở địa phương có các Kuni, đứng đầu Kuni là Quốc ty. Dưới Kuni là Koori, đứng đầu Koori là Quận ty.
- Cuối cùng là Ri, đứng đầu Ri là Lý trưởng. Với bộ máy như vậy, chính quyền đã quản lý đất nước một cách chặt chẽ, thúc đẩy nhiều hoạt động kinh tế và văn hóa, phát triển đất nước.
Văn hóa thời Nara 810-894
- Đây là thời kỳ văn hóa Nhật Bản chịu ảnh hưởng trực tiếp của văn hóa Trung Quốc thời sơ Đường thông qua các đoàn sứ giả liên tục được cử sang đường.
- Thời kỳ này, Phật giáo rất phát triển và được coi là phương tiện chủ yếu để ổn định tình hình chính trị, xã hội.
-  Nhật Bản tiếp thu văn hoá Trung Quốc qua nhiều mặt, quan trọng nhất là: (1) chữ viết (chữ Hán),
- (2) Học thuyết, chế độ chính trị và xã hội Khổng giáo; (3) Phật giáo;
- (4) những khía cạnh khác của văn hoá Trung Quốc như văn học, mỹ thuật, kiến trúc, nông nghiệp, giao thông, v.v...
- Mô phỏng theo kinh đô Trường An của nhà Đường; Heijo (thường được gọi là Nara) là kinh đô đầu tiên của Nhật Bản, xây dựng vào năm 710.
- Thời Nara (tương ứng với thời kỳ Nara là kinh đô của Nhật Bản) cũng là thời kỳ cực thịnh của ảnh hưởng văn hoá Trung Quốc.
- Một nền văn hóa quý tộc mang nặng màu sắc Phật giáo được hình thành và phát triển mạnh trong những năm Tempyo (Thiên Bình) nên được gọi là văn hóa Tempyo.
- Các Thiên Hoàng cho xây dựng Todaiji (Đông đại tự) và Seidaiji (Tây đại tự) ở Nara, khiến Nara nổi tiếng với cái tên Nam đô thất đại tự.
- Một biểu hiện của sự phát triển Phật giáo thời kỳ này là giới quý tộc Nhật Bản từ chỗ tiếp thu Phật giáo về mặt hình thức như đua nhau xây chùa, dựng tháp, tạc tượng Phật, đã chuyển sang bảo hộ cho các tự viên nghiên cứu tư tưởng Phật giáo và tổ chức cứu tế dân nghèo.
- Lúc này, nhiều tông phái Phật giáo đã xuất hiện.
- Nổi tiếng là 6 tông phái ở Nara (Nam đô lục tông), bao gồm: Sanrin (Tam luận), Jojitsu (Thành thực), Kegon (Hoa nghiêm), Hotsusho (Pháp tướng), Gusha (Câu xá).
- Chế độ giáo dục thời kỳ này cũng được chú trọng.
- Triều đình trực tiếp quản lý Daigaku (Đại học) ở kinh thành và giao cho các địa phương quản lý Kokugaku (Quốc học).
- Đây là những trường học đào tạo các quan lại theo tư tưởng Nho giáo.
- Trong thời Nara hai cuốn sử đầu tiên về Nhật Bản do chính người Nhật biên soạn được ra đời. - - Đó là Kojiki (Cổ sự ký; 712) và Nihon Shoki (Nhật Bản thư kỷ; 720).
- Dựa trên những thần thoại và truyền thuyết của Nhật Bản về thửa khai thiên lập địa, hai cuốn này cho rằng Amaterasu-no-Mikami, con gái cuả hai vị thần Izanagi và Izanami, là thần sáng lập ra Nhật Bản và dòng họ Thiên hoàng.
- Cũng theo hai cuốn này, thiên hoàng đầu tiên của Nhật Bản là Jimmu (Thần vũ), cháu nhiều đời của Amaterasu, trị vì nước này từ ngày 11 tháng 2, năm 660 trước công nguyên.
- Phải chăng những người biên soạn hai cuốn sử này muốn đề lao truyền thống lịch sử lâu dài của nước Nhật để chứng minh rằng nước họ chẳng thua kém gì Trung Quốc, nhằm đem lại niềm tự tin và tự hào dân tộc trước ảnh hưởng văn hoá Trung Quốc ngày càng lan rộng.

CHÍNH SÁCH ĐỐI NỘI VÀ ĐỐI NGOẠI THỜI YAMATO

Chính sách đối nội của Thái tử Shotoku
Vào nửa sau thế kỷ thứ VI, triều đình Yamato lâm vào tình trạng suy thoái và phân liệt.
Sau khi lên ngôi, Nữ hoàng Suiko cử cháu của bà là Umayado no miko (con trai của Thiên Hoàng Yomei) làm Hoàng thái tử, hiệu là Shotoku.
Cả nữ hoàng và thái tử đếu có quan hệ huyết thống chặt chẽ với dòng họ Soga và được Soga Umako hết lòng ủng hộ.
Người đóng vai trò lớn nhất trong việc tiếp thu văn hoá Trung Quốc vào thủơ ban sơ là Thái tử Shotoku (Thánh Đức: 574-622), thuộc dòng họ Soga
Từ đây trong vòng 30 năm, Thái tử Thánh Đức trực tiếp điều hành quốc chính và đã ban hành một loạt cải cách quan trọng nhằm củng cố quyền lực của nhà nước Yamato.
Với tư cách là Nhiếp chính của triều đình, Shotoku tích cực truyền bá đạo Phật, xây cất chùa chiền, củng cố và nâng cao uy tín của chính quyền trung ương.
Khôi phục quyền lực của triều đình Yamato đứng đầu là Thiên Hoàng.
Ông đặt ra nhiệm vụ cốt yếu lúc này là giải quyết vấn đề Triều Tiên, chiếm Mimana
Khôi phục quyền lực của triều đình Yamato đứng đầu là Thiên Hoàng.
Tập hợp nhân tài cho một nhà nước thống nhất và củng cố vai trò của Phật giáo.
Năm 603, công bố Mười hai bậc quan vị trong đó quy định rõ ràng chức vụ, địa vị, phẩm phục của các vị quan lại trong triều, củng cố bộ máy quan lại của chính quyền trung ương.
Chế độ quan lại 12 cấp quy định tất cả các thần dân, bất kể xuất thân giàu nghèo, bằng tài năng và công tích của mình có thể được phong quan vị.
Quan vị chỉ giới hạn một đời, không được thừa kế.
Chế độ này đã đánh vào quan niệm Thị tính cũ và mở ra triển vọng chiêu tập nhân tài trong tầng lớp thường dân và Toraijin.
Chế độ quan chức mới này bao gồm 12 cấp, được quy định theo quan niệm đạo đức Nho giáo Nhân – Nghĩa – Lễ - Trí – Tín  và quan niệm Ngũ hành Mộc - Hỏa - Thổ - Kim - Thủy.
Trong đó, thứ tự các cấp gắn liền với trang phục và màu mũ.
Năm 604, Thái tử cho công bố Mười bảy điều Hiến pháp làm nền tảng cho việc xây dựng chính quyền trung ương tập quyền ở Nhật.
Đây là 17 quy định và giáo huấn về đạo đức dành cho quan lại triều đình
Những quy định này được xây dựng trên cơ sở quan niệm Nho giáo và tư tưởng tuyệt đối hóa của Thiên Hoàng.
Năm 620, Thái tử giao cho Soga Umako biên soạn Chính sử ghi chép về dòng họ Thiên Hoàng, quốc ký, ghi chép về dòng họ Omi, Muraji, Tomo no Miyatsuko, Kuni no miyatsuko và ghi chép về thần dân.
Đây là cuốn sử được biên soạn theo kiểu Chính sử của Trung Quốc và Triều Tiên nhằm khẳng định vị trí của triều đình Yamato với nước ngoài và thần dân trong nước.
Chính sách đối ngoại của Thái tử Shotoku thế kỷ VI-VII.
Vào nửa sau thế kỷ thứ VI, triều đình Yamato lâm vào tình trạng suy thoái và phân liệt.
Sau khi lên ngôi, Nữ hoàng Suiko cử cháu của bà là Umayado no miko (con trai của Thiên Hoàng Yomei) làm Hoàng thái tử, hiệu là Shotoku.
Cả nữ hoàng và thái tử đếu có quan hệ huyết thống chặt chẽ với dòng họ Soga và được Soga Umako hết lòng ủng hộ.
Người đóng vai trò lớn nhất trong việc tiếp thu văn hoá Trung Quốc vào thủơ ban sơ là Thái tử Shotoku (Thánh Đức: 574-622), thuộc dòng họ Soga.
Từ đây trong vòng 30 năm, Thái tử Thánh Đức trực tiếp điều hành quốc chính và đã ban hành một loạt cải cách quan trọng nhằm củng cố quyền lực của nhà nước Yamato.
Ông đặt ra nhiệm vụ cốt yếu lúc này là giải quyết vấn đề Triều Tiên, chiếm Mimana.
Khôi phục quyền lực của triều đình Yamato đứng đầu là Thiên Hoàng.
Tập hợp nhân tài cho một nhà nước thống nhất và củng cố vai trò của Phật giáo.
Năm 600, Shotoku cử Sứ thần mang Quốc thư sang Trung Quốc để đặt quan hệ ngoại giao với nhà Tuỳ.
Trong thời gian nhiếp chính Shotoku gởi tất cả là 3 phái đoàn sang Trung Quốc, mỗi phái đoàn gồm có tăng lữ, học giả về lịch sử và văn học Trung Quốc, nho sĩ v.v.
Trong Quốc thư của nước Yamato gửi Tùy Dượng đế có câu: “Thiên tử xứ Mặt trời mọc kính gửi Thiên tử xứ Mặt trời lặn” .
Như vậy, ít nhất Nhật Bản cũng tỏ ra mình là một quốc gia đối đẳng với Trung Quốc.
Nhật Bản cũng bành trướng mạnh mẽ quyền lực của mình ở Triều Tiên, đặc biệt họ liên minh với vương quốc Baekche để chống lại Koguryo.
Nhật Bản đã cố gắng thiết lập quan hệ đối đẳng với TQ.
Năm 600, Shotoku đã gửi hơn một vạn quân sang chiếm lại Nhậm Na.
Nhưng sau khi quân Nhật về nước, Tân La lại đem quân đòi lại.
Năm 602, Shotoku cử em trai là Kume No Miko (Lai Mục Hoàng Tử) làm Sei Shiragi Shogun (Chinh Tân La Tướng Quân), tập hợp khoảng hai vạn năm nghìn binh chuẩn bị sang đánh Tân La.
Tuy nhiên, tất cả các kế hoạch chuẩn bị của Shotoku đều không thành vì các tướng quân đều ngã bệnh nên kế hoạch bị hoãn lại.
Sau nhiều lần chuẩn bị không thành, lại ý thức tình hình trong nước chưa ổn, Shotoku quyết định từ bỏ việc đánh chiếm lại Nhậm Na.
Thay vào đó, ông chủ trương thúc đẩy giao lưu với nhà Tùy.
Chính sách đối với Trung Quốc của Thái tử Shotoku.
- Vào nửa sau thế kỷ VI, triều đình Yamato lâm vào tình trạng suy thoái và phân liệt.
- Sau khi lên ngôi, Nữ hoàng Suiko cử Umayado no miko (Cứu hộ hoàng tử) là con trai của Thiên hoàng Yomei và là cháu của bà, làm Hoàng thái tử, hiệu là Shotoku (Thánh Đức).
- Từ đây trong vòng 30 năm, Thái tử Thánh Đức trực tiếp điều hành quốc chínhvà đã ban hành một loạt cải cách quan trọng nhằm củng cố quyền lực của nhà nước Yamato.
- Ông đặt ra nhiệm vụ cốt yếu lúc này là giải quyết vấn đề Triều Tiên, chiếm Mimana; khôi phục quyền lực của triều đình Yamato đứng đầu là Thiên hoàng; tập hợp nhân tài cho một nhà nước thống nhất và củng cố vai trò của Phật giáo.
- Năm 620, Thái tử giao cho Soga Umako biên soạn Chính sử. Đây là cuốn sử được biên soạn theo kiểu Chính sử của Triều Tiên nhằm khẳng định vị trí của triều đình Yamato đối với nước ngoài và thân dân trong nước.
- Năm 589, nhà Tùy đã hoàn thành việc thống nhất đất nước, kết thúc cục diện phân tranh Nam Bắc triều.
- Mô hình nhà nước trung ương tập quyền thâu tóm đến cấp quận huyện của nhà Tùy đã trở thành mục tiêu cải cách của Shotoku.
- Năm 600, Shotoku cử Sứ thần mang Quốc thư sang Trung Quốc để đặt quan hệ ngoại giao với nhà Tuỳ.
- Năm 607, ông cử Ono no Imoko (Tiểu Dã Muội Tử) cầm đầu đoàn sứ tiết sang Tùy.
- Cùng năm đó, Ono được cử sang Tùy lần thứ hai.
- Năm sau, khi Ono về nước, nhà Tùy đã cử Bùi Thế Thanh sang Nhật làm sứ giả.
- Năm 614, Shotoku lại cử Inugami no Mitasuki (Khuyển Thượng Ngự Điền Thù) sang sứ Tùy.
- Cùng đi với các sứ giả là các lưu học sinh và sư tăng.
- Họ ở lại Tùy nhiều năm, nghiên cứu chế độ chính trị, văn hóa, Phật giáo… và  khi về nước đã đóng góp rất lớn cho sự phát triển của Nhật Bản, ngay cả khi Shotoku qua đời.
- Trong thời gian nhiếp chính Shotoku gởi tất cả là 3 phái đoàn sang Trung Quốc, mỗi phái đoàn gồm có tăng lữ, học giả về lịch sử và văn học Trung Quốc, nho sĩ v.v.
- Trong Quốc thư của nước Yamato gửi Tùy Dượng đế có câu: “Thiên tử xứ Mặt trời mọc kính gửi Thiên tử xứ Mặt trời lặn” hay “Đông Thiên hoàng kính bạch Tây Thiên hoàng”.
- Cách xưng hô này khác hẳn với cách xưng thần trong các bức thư thời Ngũ vương trước kia và cho thấy ý thức tự chủ của Shotoku và triuề đình Yamato trong quan hệ với nhà Tùy.
- Như vậy, ít nhất Nhật Bản cũng tỏ ra mình là một quốc gia đối đẳng với Trung Quốc.
- Nhật Bản cũng bành trướng mạnh mẽ quyền lực của mình ở Triều Tiên, đặc biệt họ liên minh với vương quốc Baekche để chống lại Koguryo.

- Nhật Bản đã cố gắng thiết lập quan hệ đối đẳng với TQ.